شماره 2 (فصل زمستان)

با سلام خدمت تمامی علاقمندان به نشریه خنجیلانه

به زودی شماره بعدی خنجیلانه در این وبلاگ به نمایش در خواهد آمد

منتظر باشید.

خنجیلانه شماره 2

نگاهي به آموزش پذيري کودکان پيش دبستاني

( بزرگان کوچک را بشناسيم )

يکي از اصول مهم تعليم وتربيت، تطبيق فعاليتهاي آموزشي و تربيتي با ويژگيهاي شخصيتي، جسماني وعاطفي کودک است. تعليم وتربيتي که مبتني بر اين موارد نباشد، نمي تواند به اهداف مورد نظر دست يابد، کارشناسان ويژگيهاي کودکان را به سه دستة جسماني، شخصيتي  وعاطفي تقسيم بندي کرده اند .

کودکان پيش دبستاني بين پنج تا شش سال، استخوانهاي نرم وانعطاف پذير دارند و هنوز مهارت کافي دراستفاده از ماهيچه هاي کوچک انگشتان را پيدا نکرده اند. شناخت ويژگي هاي شخصيتي وعاطفي کودک پيش دبستاني بسيار مهم است، زيرا بر اساس آنها مي توان روشهاي تربيتي ومحتواي درسي را مشخص کرد. کودکان پيش دبستاني، بسيار فعال و پر جنب وجوش هستند. آنها درعين حال که پر تلاش، کنجکاو و جستجوگر هستند، بسيار زود خسته مي شوند. حرکات اين کودکان انفرادي است، به بازيهاي انفرادي علاقه دارند، خودخواه و خود محورند و به حرکات نمايشي علاقه مندند. فعاليتهاي آنان مبتني بر رغبت هاي آني، ذاتي وطبيعي است  نه رغبتهاي اکتسابي و در انجام کارها به بزرگترها وابسته اند.

برنامه هاو اهداف :

برنامه هايي که درزمينه ويژگي هاي جسماني کودکان طراحي مي شوند. با توجه به اهداف زير صورت مي گيرند:

1- هماهنگي چشم ودست 2- هماهنگي دست ودهان 3- هماهنگي ماهيچه هاي کوچک 4-  بازي با وسايل ومواد قابل دست ورزي 5- رنگ آميزي در فواصل معين

ويژگيهاي کودکان پيش دبستاني

1-يکي از ويژگيهاي مهم کودکان پيش دبستاني که در امر تعليم وتربيت کاربرد فراواني دارد، محبث جهان بيني آنهاست. جهان بيني کودک دراين دوره بسيار محکم و تصور او ازدنيا خالي از مناسبات است. بنابر اين به منظور تقويت و اصلاح جهان بيني کودک بايد به پرورش يک سري مفاهيم اساسي درذهن کودک پرداخت.

2-خودمداري کودک پيش دبستاني: منظور از خود مداري، اين است که کودک، خود را محور عالم احساس مي کند، بر نظرات خود تأکيد دارد و مسائل را تنها از ديد خود بررسي ميکند. کودک در مقوله خود مداري، به کارهاي خود، آگاهي چنداني ندارد. کودکان متمايل به بازي، کشف محيط و ياد گيري از طريق اشياي واقعهستند و از اين طريق بهتر ياد ميگيرند.

فراخناي محدود توجه:  فراخناي تمرکز کودک پيش دبستاني نسبت به مسائل محدود است براي مثال کودک سه تا شش ساله، فقط بين 7 تا 15 دقيقه مي تواند روي يک مسئله تمرکز داشته باشد. بنابراين آنها نمي توانند فعاليتي را به مدت طولاني ادامه دهند و به مدت طولاني آرام بنشينند، زيرا آنها نياز به تحرک و فعاليت جسمي دارند و از تکرار،  به ويژه تکرار قصه، داستان و اشعار لذت مي برند.

تشخيص طلبي: کودک پيش دبستاني نياز دارد که وجود خود را به ديگران اثبات کند، چرا که احساس شديد شخصيت مي کند، شخصيتي که متمايز از ديگران است.  تشخيص طلبي از سه سالگي شروع مي شود و هنگامي که کودک واژه (من) را بکار مي برد،  به تدريج رشد مي کند و در دوره پيش دبستاني  از خود تشخيص طلبي نشان مي دهد.  

آوات فرنیا  مربی کودکستان لاله

منابع:   روانشناسی، دکتر مریم نوروزی. مجلات خانواده

 

نظري دوباره بر وظايف مربيان پيش دبستاني

قبل از هر چیز يک مربي بايد تربيت کننده باشد، نه اينکه تحقيرکننده. مربي بايد کودک را بشناسد و اين امر از طريق مشاهده  امکان پذير است. کودکان پيش دبستاني را بايد درحين فعاليتهاي آزاد زير نظر گرفت.

تعليم وتربيت همان زندگي است. در تمام مراحل تربيت، اگر محتوي طوري ارائه شود که با زندگي کودک عجين نشده باشد، کودک علاقه اي به آنها نشان نمي دهد. هرچه ارتباط بيشتر ي بين موضوع درسي، فعاليتهاي پيش دبستاني و زندگي واقعي کودک ايجاد بشود. موجب ميل و رغبت کودک به اين مسأله خواهد شد.

مباني اجراي برنامه آموزشي .

اولين نکته مهم درآموزش پيش دبستاني، تمرين مشاهده است. کودک پيش دبستاني فراخناي توجه بسيار محدودي دارد. درنتيجه تمرکز وي برفعاليتها و مسائل بسيار محدود است و مدام دچار حواس پرتي مي شود. لذا براي ربط وگسترش تمرکز کودک، بايد قوه ي مشاهده او را تقويت کرد. فعاليتهاي يادگيري بايد بالاتر از توانمنديهاي فعلي کودک باشد،  زيرا يکساني برنامه ها و توانمندي کودک، هيچگونه تربيتي را به دنبال ندارد.

 تمرين وتربيت حواس در دوره پيش دبستاني،  بسيار مهم است. دراين زمينه بايد از روش منطقي استفاده کرد. روش منطقي از جزء  به کل و از ساده ترين محسوسات شروع ميشود. حواس را يک به يک پرورش مي دهد وسپس از طريق تركيب فعاليتها، حواس را پرورش مي دهد .

مربيان بايد به تربيت تخيل کودکان توجه داشته باشند که يکي از راههاي

آن بيان قصه وداستان براي آنهاست. حتي بايد نقشهاي فعالي به کودکان داده شود تا تأثير داستان ها را مضاعف کند. البته درپرورش قوه ي تخيل کودکان بايد به تفاوتهاي فردي آنها نيز توجه داشت. دراختيار قرار دادن کتب مصور به کودک موجب مي شود که قوه خلاقيت وي تقويت شود.

مربيان پيش دبستاني، به منظور پرورش قدرت تکلم کودکان وظايف زير را به عهده دارند :

ايجاد شرايط مناسب جهت تقليد کودکان * اصلاح تلفظ کودک * اصلاح جمله بندي *تشويق کودکان خجالتي به صحبت کردن درحضور جمع *عدم انتقاد از کودک  * عدم توقعات بيش از حد از کودک * استفاده از بازيهاي گروهي  براي پرورش قدرت تکلم کودک.

ارسال: خانم سعادت برزنجي مربی کودکستان لاله

 

آموزش مفهوم خدا به کودک

  انسان به ‌طورفطري خداجوست و به دنبال قدرتي بي‌نهايت است که همه امور در دست اوست . خالق جهاني زيبا و با عظمت . راه خداجوئي و شناخت خدا به کودک از درون خانواده شکل مي‌گيرد . ما در اين جا به چگونگي آموزش مفهوم خدا به کودک در مراحل قبل از دبستان مي‌پردازيم.

 در حدود سه- چهار سالگي بچه‌ها نام خداوند را ياد مي‌گيرند و اگر رفتار خانواده افراد مذهبي داشته باشند ، کودک مذهب و رفتار مذهبي را مي‌آموزد. کودک در ابتدا به دنبال قوي‌ترين فرد است و چون از نوزادي مادر نيازهايش را رفع نموده مي‌پندارد مادر محکمترين تکيه‌گاه است ؛ ولي به زودي مي‌فهمد مادر از خيلي چيزها مي‌ترسد و چون پدر از آنها نمي‌ترسد پدر را تکيه‌گاه و قوي‌ترين آدم مي‌يابد ولي پدر هم از بعضي چيزها مي‌ترسد در اين زمان است که از ما مي‌پرسد کي قوي‌ترين است؟ به او مي‌گوييم: «خدا» . اين خدا کجاست؟ به او مي‌گوييم بزرگتر که شدي برايت مي‌گويم. چون کودک سه- چهار ساله در مرحله تفکر ابتدائي است فقط آنچه را مي‌بيند قبول دارد نمي‌توان به او گفت: خدا ناديدني است و همه جا هست.

 کودک 6 ساله : عاشق خدا

 به تدريج که بزرگتر شد خدا را به او چنان معرفي مي‌کنيم که بچّه‌ها از او خوششان آيد از لطف و کرم خدا، مهرباني و قدرت خدا و زيبا دوستي او مي‌گوييم . درباره بهشتي که به نيکوکاران وعده داده سخن مي‌گوييم در اين سال‌ها هرگز از قهرخدا و جهنم گناهکاران چيزي نگوييد.

  کودک 6 ساله به موضوعات مذهبي علاقمند مي‌شود . عاشق دعا، نماز و نيايش مي‌شود . دوست دارد براي او داستان‌هايي درباره خداوند بگوئيد . دوست دارد درباره پيامبران حرف بزنيد و از آنها برايشان داستان‌هايي تعريف کنيد.

کودک 7 ساله : اثبات وجود خدا

امّا بعد نوبت به کنجکاوي مي‌رسد 7ساله‌ها از خداوند مي‌پرسند و در مقايسه با 6 ساله‌ها بيشتر خواهان اثبات وجود خدا مي‌شوند . کودک 7 ساله بر خلاف يکسال قبل سوالاتي را در مورد ديدن خدا، شکل خدا و غيره مي‌پرسد . سوالات آنها نبايد به حساب سرکشي يا تمايلات ضد مذهبي قلمداد شود ، بر عکس سوالات آنها بيشتر نشانه علاقه آنها به موضوع است.

 به کودکان مي‌گوييم همه موجودات در مورد خدا و خالق خويش فکر مي‌کنند هر موجودي تصور مي‌کند خدا شکل اوست و ما هم که انسانيم فکر مي‌کنيم شايد خدا مثل ما دو دست و پا و به صورت ما باشد ولي نه تصور آنها و نه فکر ما درست است . براي همين هيچ‌کس نمي‌داند خدا چه شکلي است . اگر خدا موجودي بود که شکلي داشت و مي‌شد او را ديد ، همه جا نبود . اگر پيش ما بود ديگر پيش پدرت و يا بقيه‌ي مردم که جاهاهاي دور هستند نبود و مي‌دانيم که خدا همه جا هست براي همين خدا ديده نمي‌شود.

در مورد مسائل مذهبي هرگز اعمال فشار نکنيد . ديکتاتوري و زور پاسخ معکوس مي‌دهد بچه‌ها اگر نمازشان را مي‌خوانند آنها را تشويق کنيد . سعي کنيد از دين و مسائل ديني جز خاطرات خوش در ذهنشان چيزي باقي نماند . زماني که از کودکي به فرزندان خود درک درستي از خدا بياموزيم ، در زندگي هرگز احساس تنهائي نمي‌کند چون به يقين مي‌دانند خدا حامي آنهاست و در سخت‌ترين لحظات با آنهاست.

    بي‌اعتقادي به خدا احساس تنهائي بوجود مي‌آورد که خود سرچشمه اختلالات روانپزشکي است. 

 منبع: تبيان

 

نقش بازي در رشد كودكان

بازي يكي از ضروريات رشد كودك است و با تولد كودك آغاز ميشود. اگر چه حركات اوليه نوزاد بي هدف و غير ارادي است. ولي همين حركات غير ارادي است كه به مرور شكل مي گيرد و سر انجام به سازگاري كودك با محيط مي انجامد.

بازي براي كودك يك فعاليت طبيعي و منطبق بر فطرت اوست و رشد همه جانبه او را موجب مي شود. كودك از بازي لذت مي برد و انرژي بي پاياني براي بازي كردن دارد. از همين طريق است كه ياد گيري و آشنايي با دنياي خارج براي او فراهم مي شود.

بازي قواي عقلاني كودك را بكار      مي اندازد و باعث رشد خلاقيت در     او مي شود.  بازي،  عواطف و احساسات كودك را بيدار ساخته و او را بسوي زندگي اجتماعي و قبول مسئوليتها رهنمون مي شود.

اگر كودكي را در موقع بازي مشاهده كنيم. خواهيم ديد كه قطعات مكعب شكل را سر هم ميكند، خانه مي سازد و خراب مي كند . قطار درست          مي كند. براي شناختن محيط درباره آن سخت مشغول كار است.

كودك از طريق بازي كردن احساسات خود را بيان مي كند. واز اين طريق ترسها و نگرانيهاي خود را ابراز       مي كند وگاه بسياري از مسائل خود را حل مي كند.

اگر كودك احساس امنيت نكند و به ديگران اعتماد نداشته باشد نمي تواند به راحتي بازي كند.

ارسال: فرزانه فتاحي

 

 

تشنج در كودكان

دكتر ناهيد نظري

 تعريف بيماري: تشنج ناشي از تب، تشنجي است كه همراه با تب اما بدون شواهد عفونت در داخل جمجمه است كه دوران شير خوارگي يا كودكي معمولاً‌بين سه ماهگي تا 5 سالگي اتفاق  مي افتد.

عوامل بروز بيماري: سه عامل اصلي در بوجود آوردن تشنج دخيل است که عبارتند از: (تب شديد، سن و استعداد ژنتيكي)

تشنج به دليل تب بيشتر حاصل عفونتهاي دستگاه گوراش،‌گوش و سايرعفونتهاي ادراري است كه ويروسها نقش مهمي در پيدايش اين نوع تشنج  به عهده دارند. تشنج ناشي از تب معمولاً‌در ساعتهاي اوليه بيماري عفوني حاد است ودر اكثر موارد در 24 ساعت اول تب بروز مي كند و حداقل درجه حرارتي كه موجب تشنج مي شود معمولاً‌بين 38و 39 درجه است. تب ناشي از تزريق واكسن نيز مي تواند موجب تشنج ناشي از تب بشود. طي 48 ساعت پس از تزريق واكسن سه گانه تشنج، همچنين هفت تا ده روز پس از تزريق واكسن سرخك، احتمال بروز تشنج ناشي از تب وجود دارد كه در واكسن سه گانه تشنج در بعضي ها به علت تزريق واكسن سياه سرفه بروز مي كند.

احتمال بروز تشنج ناشي از تب در بين كودكاني كه يكي از اعضاي  خانواده شان سابقه تشنج دارند به دليل مسائل ژنتيكي بيشتر است. مطالعه و تحقيقات پزشكي ثابت كرده است كه استعمال زياد سيگار توسط مادر در دوران بارداري با افزايش شيوع تشنج در كودكان  رابطه مستقيم دارد.

بزرگترين خطر تشنج، عود دوباره آن است كه در 30 تا 37 درصد بيماراني كه يك بار دچار تشنج شده اند، مجدداً‌ دچار حمله ميشوند.

عواملي كه احتمال دارد به حملات بعدي منجر شود عبارت است از سن شروع اولين تشنج كه اصلي ترين عامل در امكان حمله مجدد است. چنانچه اولين تشنج در سنين پايين بروز كند احتمال حمله مجدد بيشتر خواهد شد. كودكاني كه نخستين تشنج را قبل از يك سالگي تجربه     مي كنند 50 درصد بيشتر در معرض حمله مجدد هستند در حالي كه كودكاني كه بعد از يك سالگي دچار تشنج مي شوند. فقط 28 درصد شان امكان بروز حمله مجدد وجود دارد. همچنين بيماراني كه سابقه تشنج در اقوام درجه يك آنها وجود دارد، 45درصد بيشتر از ديگران امكان مبتلا شدن به تشنج را دارند.

چگونگي  درمان

در اكثر موارد تشنج، ناشي از تب كوتاه مدت و بدون عارضه است. معمولاً‌والدين به محض بروز تشنج در كودكانشان دچار اضطراب شديدي   مي شوند. به دنبال هر تشنج، احتمال استفراغ يا پريدن مواد غذايي به مجراي تنفسي كودك وجود دارد. بنابراين بايد كودك را طوري خواباند كه از اين خطر درامان باشد. بهتر است طفل در حالت خوابيده، به شكم يا پهلو قرار بگيرد، طوري كه سر او قدري پايين تر از سر و تنه قرار گيرد. همچنين بايد از گذاشتن چيزي بين دندانها و لبهايش خوداري كرد. زيرا احتمال آسيب رساندن به دندانها و لبها وجود دارد، كاهش درجه حرارت بدن در جلوگيري از تشنج بسيار مهم است. همچنين درآورن لباسهاي اضافي بيمار و خوراندن مايعات به بهبودي او كمك مي كند. پا شويي با آب ولرم هر دوساعت يك بار براي پايين آوردن درجه حرارت بيمار توصيه مي شود. به خاطر داشته باشيد در اينگونه موارد هرگز از آب خنك استفاده نكنيد. البته با تجويز پزشك، حتماً‌ از داروهاي پايين آورنده تب،  طبق دستور عمل كنيد.

در مرحله آخر در صورت ادامه تب بدون فوت وقت، كودكان را به بيمارستان برسانيد تا جهت كنترل تب و پيشگيري از تشج هاي بعدي اقدامات لازم و ضروري  توسط پزشك صورت گيرد. معمولاً‌بدن وقتي بخواهد پيامي مبني بر وجود اختلالي در كار خود بفرستد، نشانه اي از بيماري را از خود بروز مي دهد. نشانه ها دردناك و معمولاً ناخوشايند هستند. كشف رمز اين علايم يعني آنچه بدن مي خواهد به شما بگويد يك امر حياتي است. فهميدن اينكه چه چيزي موجب ايجاد اين نشانه ها شده است. معمولاً‌به برطرف كردن بيماري كمك مي كند كه در اين مورد پزشك خانوادگي دستورات لازم راجهت درمان مناسب ارائه خواهد داد.     

 ارسال: زریان حمزه پور

 

 

خصوصيات و ويژگيهاي مربيان پيش دبستاني

دکتر فرخنده مفیدی

يك مربي خوب بايد كودكان را دوست بدارد و آنان را بفهمد و درك كند. سپس عشق خاصي نسبت به تدريس در كلاس و كودكستان داشته باشد. بايد صبور و بردبار بوده و بتواند خود را كنترل كند. همچنين سلامت جسمي، ظاهر آراسته و اخلاق خوش از مشخصات يك مربي است.

 مربي كودكستان بايد فردي كاردان، فعال و انعطاف پذير بوده تا بتواند خود را با موقعيتهاي موجود تطبيق دهد، از كار سخت نهراسد و مشتاق همكاري با همكاران خود بوده، در هر حال وقت شناس و قابل اعتماد باشد.

از نظر تربيتي داشتن معلومات لازم و اطلاعات لازم مربوط به كودكستان نهايت ضرورت را دارد. هر اندازه معلومات مربي در مورد روانشناسي كودك، تعليمات بهداشتي، كاردستي، آموزش هنر و موسيقي وسيع باشد كاري به همان اندازه مفيدتر و مؤثرتر خواهد بود. با فهم وآگاهي بر اصول تدريس و روش دموكراتيك، وي ميتواند طرحهاي خود را به مرحله اجرا درآورد. صداي گيرا، نگاه نافذ، توانائي در جوش خوردن با كودكان و خوش گذراندن با آنها از ساير صفات پسنديده براي يك مربي پيش دبستاني است.

مربي مبتكر همواره سعي مي نمايد با توجه به رشدي كه هر يك از كودكان يافته اند آنها را در آموختن تجارب مفيد تا آخرين حد استعداد و توانائي هايشان راهنمايي و هدايت كند ودر عين حال وي مجاهدت خواهد ورزيد كه هر كودكي را در سازگاري با اجتماع خود ياري كند. مربي خوب بايد با اولياء بچه ها رابطه حسنه بر قرار نموده تا بتواند امر آموزش و پرورش فرزندان آنان را به نحو مطلوب انجام دهد.

مربي كودكستان در نتيجه آشنايي و بر خورد با آشفتگي هاي عالم كودكان مسرت و رضايت خاطري حاصل      مي كند كه حصول آن فقط در سايه ‌ي زندگي در كودكستان مي تواند تحقق پذيرد.                  ارسال:  نسرين رسوليان

 

   

    تحسين واثرات آن

 

والدين غالباًاهميت استفاده از تحسين و ساير پاداش هاي اجتماعي مانند بوسه زدن و در آغوش كشيدن را در مورد فرزندان خود ناديده مي گيرند . آنها معتقدند كه كودكان بايد خودشان و بدون دخالت بزرگسالان رفتار شايسته اي داشته باشند و تحسين را بايد براي حسن رفتارهاي استثنايي و كارهاي برجسته كنار گذاشت .

در بسياري از موارد وقتي كودكان بي سرو صدا بازي مي كنند يا كارهاي خانه را بدون شكايت انجام مي دهند ، از سوي والدين تشويق نمي شوند . اما تحقيقات نشان مي دهد كه عدم تحسين و عدم توجه به رفتارهاي شايسته مي تواند منجر به به افزايش سوء رفتار شود . در واقع تحسين و تشويق را مي توان براي هدايت كودكان از مراحل كوچك متعددي كه بايد براي كسب مهارت هاي جديد طي شوند ، براي كمك به آنها در جهت بردست آوردن تصوير مثبتي از خود و براي فراهم كردن انگيزه اي كه براي ادامه ي يك كار دشوار به آن نياز دارند ،‌بكار گرفت .

بر خلاف پاداش هاي محسوس مانند پول يا امتياز ، منبع تقريباً نامحدودي از تحسين و ساير پاداش هاي اجتماعي وجود دارد . تشويق رفتارهاي مثبت در كودكان وقت زيادي نمي گيرد . يك جمله ي ساده مانند « خوشم مي آيد كه بي سرو صدا مشغول بازي هستي ، چه دختر خوبي! يا در آغوش گرفتن به موقع  ، همه ي چيزي است كه مورد نياز است .

در حالیكه برخي از والدين معتقدند كه نبايد كودكان خود را تحسين كنند ، برخی ديگر نمي دانند چگونه يا در چه موقع تحسين و تشويق كنند . شايد وقتي بچه بوده اند به ندرت تحسين شده اند و كلمات به نظرشان تصنعي و ناجور مي آيد يا اينكه نمي دانند كدام رفتارها را تحسين كنند . با اين حال والدين و ساير بزرگسالان مي توانند مهارت هاي تشويق و تحسين را بياموزند و وقتي ياد گرفتند ،             در مي يابند كه استفاده از پاداش هاي اجتماعي اغلب تأثير نماياني در رفتار كودكانشان دارد .

آيا تحسين ، بچه ها را لوس مي كند ؟

« آيا اين خطر وجود ندارد كه با تحسين كردن بچه ها را لوس كنم ؟ آيا ياد نمي گيرد كه فقط براي پاداش هاي بيروني و تأييد بزرگسالان همكاري كند ؟ » .

حقيقت آن است كه كودكان در اثر تحسين لوس نمي شوند ، ياد هم نميگيرند كه فقط براي تشويق هاي بيروني كار كنند. در واقع بر عكس است : كودكاني كه فقط براي پاداش هاي بيروني كار مي كنند بيشتر آنهايي هستند كه به ندرت از سوي بزرگسالان تحسين و تشويق           مي شوند.  در نتيجه نياز آنها به تحسين آن قدر شديد است كه ياد   مي گيرند آنرا قبل از اجابت درخواست هاي والدين طلب كنند .

كودكاني كه زياد از سوي والدين تحسين مي شوند ، حسن احترام به خود قوي تري پيدا مي كنند . همچنين احتمال بيشتري دارد كه ديگران را تحسين كنند و اين مي تواند اثرات وسيعي داشته باشد . اصلي كه در اينجا در كار است اين است : « آنچه را كه مي دهي پس مي گيري ». تحقيقات نشان مي دهد كه كودكاني كه در مدرسه جملات مثبت زيادي در مورد ديگران بكار مي برند ، محبوب ميشوند و جملات مثبت زيادي از ديگران دريافت مي كنند . به ياد داشته باشيد : كودكان از آنچه ميشنوند و مي بينند تقليد مي كنند . اگر كراراً پيام هاي مثبت از والدين خود دريافت كنند ،‌احتمال بيشتري دارد اين نوع طرز تفكر را دروني كنند و ازآن براي تقويت حس اعتماد به نفس خود استفاده كنند و در مورد ديگران بكار ببرند . البته بر عكس آن هم مصداق دارد. اگر والدين منفي و خرده گير باشند بچه ها هم از اين رفتار پيروي مي كنند .

آيا كودكان خودشان بايد بدانند چگونه رفتار كنند ؟

« بچه ي من بايد بداند چطور رفتار كند . مسلماً لازم نيست كه كارهاي روزمره اي مثل انجام دادن كارهاي خانه يا سهيم كردن ديگران در اسباب بازي هايش را تشويق كنم ؟ »

انتظار اينكه كودك بدون تحسين يا پاداش عمل كند ، واقع بينانه نيست . تنها راهي كه كودك با آن رفتار خاصي را ياد مي گيرد اين است كه آن رفتار تقويت شود . اگر والدين به آن رفتار توجه كنند ، احتمال بيشتري دارد كه آن رفتار تكرار شود و اگر آنرا ناديده بگيرند ، احتمال كمتري دارد كه ديگربار ظاهر گردد . در نتيجه رفتار خوبي را نبايد بي اهميت دانست و گر نه زود از بين مي رود .

ثریا لطفی اقدم

 

نكاتي پیرامون هنر نقاشي كودكان پيش دبستاني

اولين فعاليت نقاشي كودكان در سن 7 و 8 ماهگي شروع مي شود .

 نقاشي كردن كودكان شامل دومرحله است :

1- مرحله ضربه زدن                                     2 ـ خط خطي كردن

خط خطي كردن براي كودك خيلي مهم است و تأثيرات آن در بزرگسالي نمايان مي شود ، والدين محترم بايد اين نكته‌ي مهم  را در نظر داشته باشند كه جلوي خط خطي كردن كودك را نگيرند ؛ كودكانشان تماماً ‌با ميل و رغبت خود، خط خطي كند .

  مثلاً‌خط خطي كردن روي پارچه،                          كاغذ، ديوار، روزنامه، كاغذ باطله ها.

 

روند شكل گيري هنر در كودكان

1ـ در سنين 5/4 و 5 سالگي  الي 9 و 10سالگي روند شكل گيري هنر در كودكان آغاز میشود.

2ـ بچه ها نقاشي هايشان را به طور ذهني مي كشند.(دوران پيش دبستاني وسالهاي اول و دوم دبستان)

3ـ كودكان آنچه را مي دانند به نقاشي مي كشند نه آنچه را كه مي بينند.

4ـ اگر بچه 8 ساله هنوز خط خطي    مي كند، حتماً‌ مشكلي دارد.

يكي از راههايي كه مربي ميتواند از روحيه كودكان پيش دبستاني آگاه شود، نقاشي كودكان مي باشد كه به آن هنر در ماني مي گويند. امروزه يكي از راههاي درمان،‌ هنر درماني  مي باشد، نقاشي بچه ها، نشان دهنده‌ي روحيه‌‌ي آنها مي باشد، مثلاً‌بچه اي كه نقاشي اش را خط خطي كرده ودر آخر سوراخ مي كند نشانه اين است كه در خانواده نسبت به بچه بي تفاوت هستند. كه مربي دلسوز بايدبه رفع اين مشكل بپردازد.

اگر كودكي خانه اي را نقاشي كند و خانه داراي دود كش و دود از آن بلند شود، نشانه اين است كه كانون خانواده او گرم است. در نقاشي      بچه ها، كودكاني كه آدم ها را در حال حركت مي كشند با هوشتر از از بچه هايي هستند كه آدم ها را در حال سكون مي كشند.

عوامل باز دارنده در آموزش هنر در دوره پيش دبستاني:

1ـ مدلهاي چاپي نقاشي(مانند شابلون های آموزشی)

2ـ آموزش كپي كردن، مثلاً با چاپ 

3ـ دادن موضوع هايي كه بچه ها شناخت كافي نسبت به آن ندارند.

4ـ ياد دادن فن خاص

5ـ دخالت و راهنمايي بيش از حد مربي

6ـ تحسین و تشويق مبالغه آميز

7ـ  نمره دادن به كار هاي هنري

8ـ تعليم زودتر از موعد

9ـ آموزش مستقيم

10ـ ايجاد محدوديت

گردآوری، پخشان قادری:

برگرفته از سی دی های کارگاه آموزش نقاشی دکتر جزایری.

 

گزارش بازديد

 مربيان پيش دبستاني بانه

از شهرهاي سنندج و همدان احمد شباني

بر اساس هماهنگي هاي بعمل آمده، روزهاي يكشنبه و دوشنبه مورخ 19 و 20 آذرماه سال جاري، يك برنامه بازديد از مراكز پيش دبستاني شهرستانهاي سنندج و همدان به عمل آمد كه ذيلا گزارش آن را می خوانید.

طي جلسه اي كه روز قبل از حركت در محل مديريت متبوع و با حضور مربيان برگزار شد، مقرر گرديد ساعت 4 صبح روز يكشنبه از بانه به مقصد سنندج حركت نماييم. هواي سرد روزهاي آخر پاييز، خيلي زود خواب را از چشمان تازه بيدار شده مان      مي پراند. مهيا شدن براي سفر، قريب به يك ساعت به طول مي انجامد. قديمي ترين و به عبارتي، فرسوده ترين وسيله نقليه آموزش و پرورش بانه(ميني بوس آبي رنگ)، مركب 20 نفر از مربيان (8نفر مرد و 12 نفر زن) مي شود تا در آن هواي بسيار سرد و بدون منبع گرمازا، عازم شود.

مقارن ساعت 10 صبح يكشنبه، در حياط مديريت آموزش و پرورش ناحيه (1) سنندج، معاون آموزشي و كارشناسان مقطع به ما خوش آمد ميگويند. جميع همكاران به اتفاق كارشناسان ناحيه در سه گروه بازديد سازماندهي مي شوند. از هر گروه يك نفر سرپرست و يك نفر به عنوان تصويربردار انتخاب مي شود.

گروه اول: خانمها، جميله مولوي، حديقه سميعي، ليلا لطفي اقدم، شبنم كيومرثي و آقايان احمد شباني(سرپرست) و عبدالخالق رستمي.

گروه دوم: خانمها، بدری ظاهری، گلاویژ شریف پور، آرزو عثمانی، زریان حمزه پور و آقایان محمد مروتی (سرپرست)، علی احمدزاده و آزاد کریمی.

گروه سوم: خانمها ثریا لطفی اقدم، خدیجه محمدی پور، لیلا ساعدی،  و آقایان رضا یاراحمدی (سرپرست)، سردار طاهری و جلال جوانبخت.

در اینجا به دلیل توازی کاری مراکز پیش دبستانی سنندج، تنها به برنامۀ بازدید یکی از گروهها اشاره خواهد شد.

بازديد اول ، آمادگي ارغوان.

اين مركز از سال 79 به صورت مستقل آغاز به كار كرده و داراي 4 كلاس به تعداد 100 نفر نوآموز      مي باشد. خانم اقدس شيدا، مدير كودكستان، مسلط و مجرب به نظر ميرسد وي ضمن تاكيد بر جايگاه و نقش حساس پيش دبستاني، مي گويد: از نظر ما آمادگي از ارزش فوق العاده اي برخوردار است، به همين جهت همكاراني كه در اينجا به كار مشغول هستند، داراي مدرك تحصيلي ليسانس و بالاتر هستند. وي با تاكيد مي گويد كه من در ابتداي سال از همكارانم مي خواهم كه برنامه آموزشي ارائه كنند. خانم شيدا رابطه كودكستان  با والدين نوآموزان را گرم ارزيابي مي كند.

در بازديد از كلاسها كه به صورت دسته جمعي صورت مي گرفت نكات زير قابل توجه بود:

- زبان ارتباط مربي با نوآموزان به طور كامل، زبان رسمي (فارسي) بود.

- كتاب كار شكوفه به طور نسبي در مركز توجه و فعاليتها مربيان بود و از سوي نوآموزان فعاليتي لذت بخش تلقي ميشد.

- نرم كلاسها حداكثر 25 نفر بود و از ثبت نام بيش از حد مجاز خودداري ميشد.

- در خصوص انتقال برخي مفاهيم به نوآموزان از جمله مفاهيم مرتبط با مناسبتها، به نظر ميرسيد كه در حد توان ذهني بچه ها نباشد بلكه در حيطة آموزش و پرورش رسمي و بزرگسالان باشد.

- دريافت شهريه ماهانه آمادگي در ناحيه (1) سنندج بدين شرح بود: مدارس برخوردار، 3500 تومان؛ نيمه برخوردار، 2500 تومان؛ محروم، 1000 تومان و مدارس روستايي، رايگان.

بازديد دوم، آمادگي ضميمة دبستان پرورش.

ساعت 30/11 صبح همان روز.      بچه ها طبق برنامه به خانه بازگشته اند. همكاران در اتاق مدير گرد هم مي آيند. مدير به اتفاق دو نفر از مربيان به سوالات ما پاسخ مي دهند. پس از بحث و مذاكره اي كه تقريباً يك ساعت به طول مي انجامد، از فضاي كلاسهاي  آمادگي بازديدي به عمل مي آيد. آنچه كه در هر دو برنامة بازديد از مدارس مذكور محسوس بود، فضاي كم كلاسها بود كه اين امر حاكي از معضل قديمي و تقريباً لاينحل كمبود فضاي آموزشي در استان است، به گونه اي كه تفاوت چشمگيري با سرانة فضاي آموزشي با وضعيت استاندارد دارد.

همدان؛ بخت با ما يار نبود

 

 

 

بعد از ظهر همان روز و بعد از صرف  نهار، گروه بازديد از سنندج به سوي همدان راهش را ادامه مي دهد. سختي راه و سرماي هوا حوالي ساعت 5 بعدازظهر، ما را به آن شهر تاريخي  مي رساند. بالفور در خانه معلم همدان اسكان يافته، شب را در آنجا سپري مي نماييم. صبح روز بعد، آسمان جوري ديگر شده بود و  زمين سفيد پر از برف. هنگامة صرف صبحانه، از راديوي محلي همدان اعلام شد كه شيفت صبح مدارس ابتدايي و پيش دبستاني تعطيل مي باشد. عجب! بايد چكار مي كرديم؟ آقاي احمدزاده - كه انصافاً طي اين دو روز خوش درخشيد-  با كارشناس ابتدايي ناحيه 2 همدان هماهنگي نمود تا جلسه اي با همكاران ترتيب دهد ... در اتاق كارشناسي مذكور گرد هم نشستيم. آقاي رضايي كارشناس مسئول مقطع ضمن خوش آمد گويي، سر صحبت را باز كرد:

شهر همدان داراي دو ناحية آموزشي است كه مدارس مجري پيش دبستاني تحت تصدي و نظارت ناحية 2 مي باشند. در اين ناحيه 72 مركز پيش دبستاني فعال بودند كه از اين تعداد 9 مركز به صورت مستقل (7 مركز دولتي ، 2 مركز غير انتفاعي) و بقيه به صورت ضميمة دبستانها اداره           مي شدند. آقاي رضايي وضعيت پيش دبستاني در آن استان را از ساير استانها جدا ندانست و عدم توجه جدي به آن را همچون يك بحران توصيف كرد. وي گفت در سطح استان همدان يك كميتة تخصصي تحت عنوان ‹‹كميتة ياددهي – يادگيري پيش دبستاني›› فعال است که اعضای         6  نفرة آن به بررسي توليدات همكاران پيش دبستاني پرداخته و برنامه هاي مربوطه را تدوين مي كنند. آقاي رضايي در پاسخ به پرسش چگونگي برخورد با مسالة دوزبانگي در همدان و نحوة برنامه ريزي در اين خصوص گفت: ما در جنوب همدان با اقليتهاي كرد و لر و در شمال با اقليت ترك زبان مواجه هستيم كه در اين مناطق با استفاده از زبان محلي بچه ها كار مي شود. وي افزود: به همين منظور كلاسهاي يك ماهة ويژة مناطق دوزبانه برگزار مي شود كه در اين خصوص يك جلد كتاب ويژه هم تدوين شده است.

وي نرم كلاسها را در شهر 20 نفر و در روستاها 15-12 نفر ذكر كرد. اين كارشناس در خصوص كتاب كار پيش دبستاني گفت: ما در سطح مراكز پيش دبستاني استان از 3 كاربرگ فصلي استفاده مي كنيم كه به تناسب فصلهاي كاري پاييز، زرد؛ زمستان، آبي و بهار، سبز تزيين و تدوين شده است. وي همچنين دربارة نحوة به كارگيري مربيان گفت: ما براي آموزش مربيان از مدرساني كه دورة هزار ساعته ضمن خدمت را كذرانده اند و نيز از مدرسيني كه از تهران دعوت مي شوند استفاده مي كنيم.

بر خود لازم می دانیم که از زحمات و مهمان نوازی تمامی همکاران اداری و آموزشی در مراکز و دبستانهایی که گروه اعزامی از آنها بازدید به عمل آورد، به ویژه همکاران مدیریت ناحیۀ یک سنندج سپاس گذاری و قدردانی نماییم

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

چگونه كودك را به كتاب خواندن علاقه مند كنيم؟

زماني خواندن يك كتاب براي كودك خوشايند و لذتبخش است كه موجودات خيالي داستان به پرواز در آيند ، قطارها به صورت واقعي حركت كنند و صدا بدهند و خرگوش ها در زير نورماه به خواب بروند. هنگامي كه براي كودك خود كتاب مي خوانيد فرصت پيدا مي كنيد تا با صداهاي موجودات و شخصيت هاي داستاني سخن بگوييد ، تخيلي رفتار كنيد و حتي مانند يك كودك باشيد . به عبارت ديگر از شخصيت واقعي خود خارج شده و مانند شخصيت هاي داستاني رفتار كنيد . شما تصميم      مي گيريد كه چقدر هيجان زده باشيد، شادي كنيد ، يا غمگين و حتي عصباني شويد. چقدر بايد روي يك شخصيت تأكيد كنيد و چه اندازه لازم است كه بر هيجان قصه بيفزاييد، به اين ترتيب نتيجه كار منحصر به فرد خواهد بود.

كودك در سنين خيلي پايين (شيرخوارگي ) كه دركي از معاني   واژه ها ندارد و تفاوت ظريف موجود بين آنها را نمي فهمد، از شنيدن صداهاي متنوع شما و ديدن احساسات و عواطف شما لذت مي برد . اداي عبارت هاي داستان توسط شما حاوي علايم و نشانه هاي محرمانه است كه فقط شما و فرزندتان مفهوم آن ها را درك مي كنيد.

 

چگونه براي فرزند خود كتاب         مي خوانيد؟ با صداي آهسته ، با لحني گرم و دلنشين ، با شور و حرارت يا ...؟ به هر شيوه اي  كه براي كودك خود كتاب بخوانيد، مي توانيد بيش از پيش به او نزديك شده و از كنار يكديگر بودن لذت ببريد.

وقتي كه كودك از سنين پايين با كتابخواني آشنا شود، همراهي شما به او كمك مي كند كه به تدريج مهارت هاي فردي خود را گسترش داده و تكامل بخشد. ارزشمندترين دستاورد نيز علاقه مند شدن به كتاب است .

 انتخاب كتاب براي كودكان

به دنبال كتاب هايي بگرديد كه داستان هاي خوب و متنوعي دارند، كتاب ها ي مصور و كتاب هايي كه شما نيز از مطالعه آنها لذت مي بريد و كتاب هايي كه با خلق و خوي كودك شما سازگار است .

براي انتخاب كتاب مرحله زندگي كودك خود را در نظر بگيريد، و ببينيد در چه دوره تكاملي قراردارد. نخستين دوره كودكي ، دوره اي است كه بچه ها مهارت هاي سرگرم كننده متعددي را فرا مي گيرند و با شرايط تازه اي روبه رو مي شوند. براي كودكان مختلف و مناسبت هاي گوناگون ، كتاب هاي متنوعي موجود است ، تقريباً درباره هر موضوعي كتاب وجود دارد.

به دنيا آمدن فرزند دوم، نگهداري از كودك ، دوست يابي ، دوستان واقعي و غيرواقعي ، به مدرسه رفتن ، اخلاق خوب ، اخلاق بد ، عواطف و احساسات ، همكاري كردن ، به دكتر رفتن ، به دندانپزشكي رفتن، تنها بودن با خواهر يا برادر خود، خوابيدن و حتي مراسم مذهبي .

آيا تا به حال پس از خواندن عبارتي از يك كتاب به فكر نيفتاده ايد كه : " اين موضوع همان چيزي است كه     مي خواهم با كودكم در ميان بگذارم... "؟  خواندن كتاب كودكان ، به بزرگسالان ( والدين ) كمك مي كند تا بتوانند آنچه در ذهن خود دارند ، بيان كنند .

چيزهايي كه گاه والدين نمي توانند براي اداي آن واژه اي بيابند.

 كتابي را براي فرزند خود انتخاب كنيد كه :

- هر دو از خواندن آن لذت مي بريد و به موضوع آن علاقه منديد.

-  با خواندن آن ، كودك شما دانستني هايي درباره جهان پيرامون خود      مي آموزد.

- به شما كمك كند كه آنچه درذهن خود داريد، بيان كنيد.

-به كودك كمك كند تا احساس خوب و مثبتي از خود داشته باشد و به قابليت هاي تازه خود پي ببرد.

- به كودك كمك كند كه بداند در دنياي اطراف او كودكان ديگري هم هستند كه شرايط  و احساسات مشابهي با او دارند.

- به كودك كمك كند تا مفاهيم و معاني ارزش ها، سنت ها ، خانواده ، جامعه و... را درك كند.

در سنين شيرخوارگي ، كودك از خواندن چه نوع كتاب هايي لذت     مي برد؟

- كودك از بدو تولد از شنيدن صداي كتاب خواندن شما لذت مي برد، براي او شنيدن صداي گرم و دلنشين شما لذتبخش ترين چيز در دنياست . تا زماني كه كودك با حوصله به سخنان شما گوش مي دهد كتابخواني را ادامه دهيد.

- قبل از خواب ، هنگامي كه كودك با شيئي بازي مي كند و آن را روي زمين مي غلتاند زمان مناسبي براي گوش كردن به كتاب خواني شماست.

- به كودك امكان آشنا شدن با كتاب به شيوه خودش  را بدهيد. در اين سن   كودك دوست دارد اشياء را بـِجَود، پاره كند، روي آنها بنشيند يا بايستد . بنابراين از كتابهاي نرم ، پارچه اي و مقاوم استفاده كنيد

- كتاب هايي كه در هر صفحه ، يك تصوير كامل و مشخص دارند.

- كتاب هايي كه داستان بسيار كوتاه و درباره موضوع هايي آشنا و مملوس با زندگي كودك دارند.

در دوره نوپايي ، مناسب ترين كتاب ها براي كودكان كدامند؟

- داستان هاي كوتاه در باره موضوع هاي مختلف و متنوع .

- كتاب هاي كارتي ( هرصفحه از كتاب يك كارت جداگانه است) و داستان هايي كه از زندگي روزمره كودك سرچشمه گرفته اند.

 

- كتاب هايي كه اشعار موزون دارند و بچه ها مي توانند آنها را تكراركنند.

- كتاب هايي كه مضمون واحدي دارند. به طور مثال درباره شكل هاي هندسي، رنگ ها يا حروف الفبا نوشته شده اند.

كتاب هاي مورد علاقه كودكان پیش دبستاني كدامند؟

- كتاب هايي كه داستان بلند و كمي پيچيده تردارند.

- كتاب هايي كه اشعار موزوني دارند و درباره زندگي روزمره كودكان نوشته شده اند و براي گسترش دنياي آنها و افزايش دانسته هايشان سودمندند.

- لطيفه ، قصه هاي بلند، قصه هاي محلي و سنتي كه ترسناك نباشند.

در پايان ذكر اين نكته ضروري است كه هيچ گاه بيش از حد به مطالعه كتاب اصرار نكنيد. چون اين امر نتيجۀ  معكوس دارد و كودك را از كتاب گريزان مي سازد.

 

منبع:www.urmiacity.com                          

 

 

شناسايي و نحوۀ رفتار

با كودكان كم رو

  انواع كودكان را با توجه به نشانه ها و علائم خاص آنها مورد شناسايي قرار مي دهند. والدين و مربياني كه با كودكان سروكار دارند مي توانند با مشاهده اين علائم و نشانه ها اين گونه كودكان را شناسايي كنند. مثلاً كودك كم رو؛ علائم و نشانه هاي اين گونه كودكان عبارتند از:

ـ چهره ناشاد و غمگين   

ـ ساكت و آرام بودن در بيشتر اوقات

ـ صحبت كردن با صداي آرام و ضعيف

ـ عقب نشيني در برابر مشكلات

ـ اشكال در صحبت كردن

ـ محافظه كاري و گريز از انجام كارهاي دشوار

ـ محدود بودن دوستان

ـ مشكل بودن تصميم

ـ زياد عرق كردن

ـ هراس از روبروئي و صحبت با بزرگسالان.

ـ گوشه گيري و ميل به تنهايي

 

عوامل پديد آورنده:

ـ عدم احساس تعلق به گروه از سوي كودك

ـ ممانعت و جلو گيري از رفتار كودك

ـ عدم پذيرش كودك به وسيله والدين

ـ رد هميشگي تقاضايش توسط والدين

ـ وجود افراد كم رو در خانواده

ـ مورد انتقاد قرار گرفتن كودك

ـ عدم جرأت به انجام كاري به خاطر انتقاد ديگران

ـ مورد تحقير قرار گرفتن كودك در ابتداي زندگي

ـ تأكيد خانواده بر انجام كارهاي خوب

ـ كمال طلب بودن والدين

ـ محبت نابجاي والدين

ـ تنگدستي و فقر

ـ رفتار نادرست والدين و اطرافيان

ـ عدم برخورداري از امنيت خاطر در خانه

ـ تحقير كودك به خاطر ضعف هوشي

ـ سرزنش كودك در مقابل ديگران، كوتاهي در پرداختن به جنبه هاي مختلف رشد كودك

 

چگونگي رفتار با كودكان كم رو

ـ مورد توجه و تشويق قرار دادن كودك

ـ بحث و گفتگو با كودك در زمينه رفتار و عملكردش

ـ مورد تشويق قرار دادن رفتار هاي مناسب كودك

ـ توسعه مهارتهاي كودك

ـ مهيا كردن آرامش و آسودگي در محيط خانه

ـ پرورش اعتماد به نفس در كودك

ـ نشان دادن رفتار مطلوب به كودك

ـ رشد كودك در جهت امنيت و كسب شايستگي

ـ سوق دادن كودك به سوي كارهاي مثبت و مطلوب

ـ واگذار كردن كار به كودك در صورت داوطلب شدنش

- تشويق كودك به صحبت كردن، مشاركت در كارهاي گروهي

ـ تحت فشار قرار ندادن كودك

ـ تأمين نيازهاي مختلف كودك

ـ به رخ نكشيدن ناتوانيهاي كودك

- شناخت و تقويت ظرفيت ها و استعدادهاي كودك                                                                                                                                                                                                                        

 

فرزانه فتاحي

 

 

 

ضرورت توجه ويژه به

 پيش دبستاني

محمد مروتی

مقدمه

چندسالي است كه دوران طلايي كودكان (پيش دبستاني)بیشتر موردتوجه خاص بوده اگر چه هنوز اين مهم تا جايگاه واقعي خود راهي طولاني در پيش دارد؛اما

- ايمان راسخ تر مسئولين امر نسبت به گذشته

- نتيجه ي تحقيقات گسترده ي     روان شناسان  رشد ويادگيري

- توجه به آموزش وپرورش تطبيقي كشورهاي مختلف جهان

- رشد تكنولوژي وتبعات خاص آن و

گذر از موج سوم[1] جامعه ي اطلاعاتي به موج چهارم«جامعه ي مجازي[2]»

همه وهمه نويدي است بسيار مسرت بخش نه كاملا"اختياري از بذل توجه بيشتر اولياي امور به تمامي ابعاد آموزش وپرورش خصوصا" پيش دبستاني‌‌بلكه موجي است كاملا" اجباري وچنانچه جامعه اي در مقابل اين خيزش عظيم وبنيادين قد علم نمايد در دهكده ي جهاني امروز كه انتقال اطلاعات وداده ها به مدد كامپيوتر، اينترنت، تراشه هاي الكترونيكي و... در دهم ثانيه وبعضا" صدم وهزارم ثانيه شكل مي گيرد ؛در كوتاه زمان نتايج مخرب آن لمس وچنانچه حتي براي مدت كوتاهي از اين مهم دور شويم خسارات بسيار گران وجبران ناشدني رامتحمل خواهيم شد .به همين دليل لازم است قدر زمان را دانسته و فرصت ها را از دست ندهيم وبيشتر از هر زماني به بعد آموزش خصوصا"پيش دبستاني كه انديشه ونياز امروز وفردا است توجه خاصي بنماييم تا مبادا خداي نا خواسته در زير چرخ عقب ماندگي گرفتار شوييم كه درآن صورت بلند شدن ودر گردونه قرار گرفتن چرخه توسعه وپيشرفت كاري بسيار شاق وسخت خواهد بود وبه قول قدما جايز نيست گره اي كه با دست باز مي شود با زور دندان باز شود.

ضرورت توجه ويژه به پيش دبستاني

امروزه ضرورت توجه به هر امري را از روي نتايج تحقيقات علمي در آن باب مي سنجند؛ چنانچه در ذيل خواهد آمد نتايج تحقيقات علمي يكي از روان شناسان معروف ومشهور در اين مقطع سني جهت روشن شدن بيشتر موضوع مورد توجه قرار خواهد گرفت .

بنيامين بلوم استادتعليم و تربيت دانشگاه شيكاگو كه كتاب حيطه ي شناختي او وهمكارانش در ايران ترجمه شده است وكتابي فوق العاده با ارزش وبا تجربه وتحليل هزاران گزارش تحقيقاتي درباره ي استعداد وسنين مختلف به اين نتيجه رسيده است كه گسترش هر استعداد تابع عوامل خاصی است. استعدادهاي هوشي كودك تا سن چهار سالگي نصف استعداد هوشي يك نفر سالمند است.

 استعدادهاي  هوش در   چهار سال اول كودكي معادل 13 سال دوره ي بعد گسترش مي يابد. وقتي كه كودك معمولا"در سن 6 سالگي وارد مدرسه مي شود. مالك دو سوم هوشی است كه در 17 سالگي خواهد داشت؛ اگرچه ممكن است كه در فاصله 4 تا 6 سالگي هم در اصلاح هوش كودك كوشيد،ولي اين كار با دشواري انجام خواهد شد.

رشد هوشي كودك بين تولد تا 4سالگي است يعني 50% از رشد هوش در اين سن وحدود 30% بين چهار تا هشت سالگي و20% ماباقي از هشت سالگي به بعد شكل مي گيرد. (بلوم 1964 دكتر مفيدي 1368)[3]

براساس تجربيات وبررسيهاي روان شناختي وتربيتي، سالهاي اوليه زندگي كودكان نقش اساسي در رشد وپرورش آنان ايفا مي نمايد. چرا كه 80%شخصيت كودك ظرف 6سال اوليه حيات او شكل مي گيرد . براين اساس آموزش و پرورش پيش دبستاني از اهميت ويژه اي برخوردار بوده و تلاش عمده دولتها براين بوده است كه همه روزه تعداد بيشتري از كودكان تحت پوشش آموزشهاي اين دوره قرار گرفته وبا توجه به ويژگيها ونيازهاي فردي از آموزشهاي مناسب وسازنده برخوردار گردند.

اولين ارتباطات انساني اجتماعي كودكان در دوران پيش دبستاني شكل گرفته وشكوفائي ورشد اين ارتباط منوط به آموزش عشق ورزيدن و... نشان دادن راه صحيح برقراري ارتباط توسط والدين ومربيان آنان مي باشد. در واقع پايه هاي اوليه اعتمادبه نفس ، مسئوليت پذيري واستقلال و خلاقيت كودكان در دوران پيش از دبستان استوار مي گردد. توجه دقيق ومناسب به رشد وشكوفائي استعدادهاي كودكان كمك مي نمايد.

سرمايه گذاري در امور كودكان پيش دبستانی آثار پيش گيرانه به آسيب هاي دوران نوجواني وجواني وبزرگسالي دارد. بسياري از انحرافات اخلاقي ريشه در كمبودهاي روحي و رواني دوران كودكي دارند. ارتباط اوليه كودك با الگوهاي  شخصيتي، آينده او را رقم ميزنند. برخلاف نگرش عمومي مبني برعدم            سود آوري، سرمايه گذاري در مراكز پيش دبستاني به معناي تربيت خلاق ، هدفمند وآگاه آينده هر ملت و عامل بازدارنده بسياري از آسيب هاي اجتماعي مي باشد . در مقطع آموزشي پيش دبستاني، والدين ومربيان كودك به شناسايي توانايي هاي بالقوه كودكان و رشد و توسعه چنين    توانايي هايی مبادرت نموده، شعور و رفتارهاي رواني كودك شكل گرفته و هدايت صحيح تجربيات كودك به خصوصيات رواني مي انجامد  كه شخصيت او را پرورش مي دهند .

در جريان حضور در مراكز پيش دبستاني است كه كودك شناخت نزديك و واقعي از خود به دست آورده وخواسته هاي او به عنوان تبلوري از رشد عاطفي و عقلي و اجتماعي شكل مي گيرد.

علاوه بر تمامي مواردي كه دال بر ضرورت پيش دبستاني از نگاه روان شناسان چه از نظر اجتماعي، عاطفي شناختي رشد و.... بود، مورد ديگري كه ضرورت امر را بيشتر نمایان       مي كند مشكلات دو زبانه بودن كودكان كشور حين ورود به مقطع آموزشي ابتدايي است، نرخ بالاي تجديدي و مردودي در مقطع ابتدايي خصوصا" بيشترين آمار مردودي در پايه ي اول آن هم در مناطق دو زبانه كشور دليل محکمی بر عدم تسلط كافي در برقراري ارتباطات به زبان رسمي كشور (فارسي) است. كه اين جاي بسي تامل دارد كه در كشوري به اين وسعت و با اين همه ظرفيت فرهنگي و با اين تاريخ كهن چگونه با اين جريان آموزشي تا حال اگر نگوييم بي مهري شده بايستي گفت: بي توجهي بسيار شده است.   وضعيت شركت كنندگان در كلاس هاي پيش دبستاني :

براساس آمار 75% از كودكان در كلاس هاي پيش دبستاني شركت    نمي كنند وآنهم به دلايل عمده كه بيشترين آن كم توجهي وزارت آموزش وپرورش به رسمي نبودن پيش دبستاني است تا جایي كه هنوز هم عملی کردن پيش دبستاني در بند (ب) نظام اداری آموزش وپرورش قرار گرفته است. بر این اساس چنانچه نيروي مازاد در ابتدايي وجود داشته باشد، كلاس هاي پيش دبستاني داير، در غير اين صورت به سرعت درهاي آن را قفل خواهند نمود كه جاي نگراني وتاسف بسيار است.

نتیجه گیری: با توجه به آنچه گذشت ضرورت امر بسیار واضح و روشن استو چنانچه در این زمینه  بی مهری بیشتری به عمل آید، مطمئناً زیان آن رانسل آینده خواهند پرداخت. چنانچه تحقیقات نشان       می دهد دانش آموزانی که دوره ی یکساله ی آمادگی را گذرانده اند،  درهیچ موردی قابل قیاس با آنهایی که این دوره را نگذرانده اند  نیست. امید است مسئولین امر حساسیت موضوع را درک کرده و این دوران طلایی را که در چند سال اخیر تا حدودی به آن نظر شده است بیشتر مورد توجه قرار دهند و این دوره را جزء دوران رسمی تعلیم و تربیت و بند «الف» سازماندهی نیروی انسانی قرار دهند تا از وجود تصمیمی بدین شکل شاهد فرزندانی آماده برای پایه اول که به حق زیر بنایی ترین دوران آموزش است باشیم.

منابع ومآخذ:

1-سايت اينترنتي:www.irib.com

2- مجيب ، فرشته، وهمكاران. فعاليتهاي آموزشي پيش دبستاني(  شركت چاپ ونشر كتابهاي درسي1383)

3- دكتر سيف ،سوسن . سي فيلت، كارل ، باريور نيتا.آموزش وپرورش پيش دبستاني .(دانشگاه الزهرا1372 )

4- موسايي،محمد اسماعيل.دوره اساس اصول آموزش وپرورش

 

والت دیسنی برای کودکان پیش دبستانی کانال پهن باند راه اندازی کرد

والت دیسنی یک سرویس اشتراک آنلاینی برای کودکان پیش دبستانی راه اندازی کرد. این سرویس بخشی از برنامه این شرکت برای پروژه معروف « پارک موضوعی آنلاین» است.

به گزارش بخش خبر سایت http:www.IRITN.com ، آقای کین گلد استین، معاون بخش دیسنی آنلاین گفت: هزینه اشتراک سرویس Playhouse Disney Online سالانه 95/49 دلار است که یکی از آموزشی ترین سرویس های اشتراک اینترنتی این شرکت برای کودکان است. این سرویس که با کمک کارشناسان آموزشی تهیه شده است متمرکز بر مهارت های پیش دبستانی چون تشخیص حروف و اعداد است و دارای« ابزارهای یادگیری از طریق سرگرمی» چون کتاب داستان های محاوره ای است.

 

گلد استین خاطر نشان کرد:« زمانیکه با کودکان پیش دبستانی سروکار دارید در می یابید که در این سن تفاوتی بین آموزش و سرگرمی وجود ندارد.»

این سرویس شامل بازی آنلاین Toon town برای گروه سنی 8 تا 12 سال و بازی Blast برای گروه سنی 5 تا 9 سال نیز می باشد.

سرویس پهن باند جدید دیسنی برای کودکان، بدون هیچ تبلیغاتی و مبتنی بر شخصیت ها و نمایش های بر گرفته از کانال Playhouse Disney این شرکت است.

مشتریان می توانند این سرویس را تنها از طریق این شرکت خریداری کنند.

منبع: اینترنت

دیگه چه خبر؟

بايد روش تدريس در مراكز پيش دبستاني تغييركند.

دكتر"كامران علوي"عضو هيات علمي گروه پيش دبستاني دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي گفت: روشي كه هم‌اكنون در دوره‌هاي پيش دبستاني به كار گرفته مي‌شود ، مسير اشتباهي است و بايد تغيير كند  و در دوره پيش دبستاني بايد به پرورش كودك بپردازيم نه آموزش .

وي افزود: بايد با همفكري، طرحي نو براي دوره‌هاي پيش دبستاني طراحي كنيم و به اجرا بگذاريم.

علوي، قدرت تصميم‌گيري، حل مساله، هوش درون فردي، هوش ميان فردي و هوش اجتماعي را از مواردي عنوان كرد كه بايد كودك در دوران پيش دبستاني فرا گيرد.

روشي كه هم‌اكنون در دوره‌هاي پيش دبستاني به كار گرفته مي‌شود، مسير اشتباهي است و بايد تغيير كند.

هم اكنون دوره پيش دبستاني، صرف واحدهاي كار مي‌شود و روي مساله آموزش تاكيد دارد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

وي هوش درون فردي را چگونگي استفاده از دانش در زمان مناسب و هوش بين فردي را هنر درك شرايط ديگران تعريف كرد و افزود: اگر بتوانيم از اندوخته‌ها به‌گونه‌اي استفاده كنيم كه باعث ارتقاي ارتباطات درون گروهي‌مان شود، از هوش اجتماعي بهره برده‌ايم.  

عضو هيات علمي كار گروه پيش دبستاني دانشگاه علوم بهزيستي گفت: هم اكنون دوره پيش دبستاني ، صرف واحدهاي كار مي‌شود و روي مساله آموزش تاكيد دارد.

وي با بيان اينكه "آموزش " مربوط به زمان دبستان است گفت: مفاهيمي مانند آموزش رنگ، روزهاي هفته و فصول بايد پس از ورود دانش‌آموز به دوره دبستان به وي آموزش داده شوند.

علوي دوره كودكي را مهم‌ترين دوره زندگي براي يادگيري دانست و گفت: زيربناي بسياري از رفتارهاي بزرگسالي، ريشه در دوران كودكي فرد دارد.

وي در بخش ديگري از سخنانش با ارايه آماري از كودكان موجود در مهدهاي كودك گفت: هم‌اكنون    ‪۴۸۰ هزار كودك در مهدهاي كودك پرورش داده مي شوند كه نيم درصد از جمعيت كودكان را شامل مي‌شود.

اين استاد دانشگاه افزود: در برنامه چهارم توسعه قرار است ‪۲۰ درصد كودكان يعني يك ميليون و ‪۶۰۰هزار نفر در مهدها مورد آموزش قرار گيرند.

 منبع:  WWW.IRITN.COM

---

1 نظریه ی الوین تافلر که معتقد است جهان تاکنون دو موج از حیات خود را یعنی کشاورزی و صنعتی را پیموده و هم اکنون درحال گذراندن موج سوم یعنی (IT)  است.

2 نظريه ي دكتر جلالي استاد دانشگاه تهران كه اخيرا"به مقام پروفسوري نايل آمده ايشان جامعه ي امروز را درحال رسيدن به جامعه ي مجازي معهرفي كرده است .

 

[3]- Gog hitive  Domain

دومين شماره خنجيلانه

به اطلاع دوستان وهمكاران گرامي مرسانم كه به زودي دومين شماره خنجيلانه در اختيار علاقمندان قرار خواهد گرفت .

سلام به تمامی علاقمندان ودوستداران پیش دبستانی سال تحصیلی ۸۶-۸۵رابه همگی شما تبریک عرض می نماییم.امیدواریم سال پرباری برای پیش دبستانی کشورمان باشد.

اولين پيش شماره خنجيلانه

گفتاراول...

 

محمد مروتي

 

خنجيلانة»واژه اي است كردي به معناي «كودك دوست داشتني». اولين تصوير ذهني كه از اين واژه ساخته ميشود، تصور كودكي جذاب، پرسشگر ، شيرين و دوست داشتني است كه ملاحت آن، آدم را به آينده و افق هاي دوردست ولي زيبا اميدوار ميكند.

اما پرسش اينجاست كه تولد اين كودك دوست داشتني و خنجيلانه چه وقت و در چه شرايطي اتفاق مي افتد؟ اگر فرض بر آن باشد كه در جامعه ما و با چشم پوشي از كمبودها و نواقص موجود، چنين كودكاني در حال حاضر به دنيا آمده باشند؛ اكنون چه كار بايد كرد تا اين كودكان خنجيلانه از دست نروند و در دستان بي مروت «تصادف» گرفتار نآيند؟

اگر مهمترين كاركرد آموزش و پرورش، تربيت انسانهاي خلاق و مولد باشد، بدون شك تحقق چنين امر خطيري از رهگذر 6 ساله‌ي نخست زندگي(دوره آموزش هاي غير رسمي و پيش دبستاني)اين كودكان خنجيلانه اتفاق مي افتد.

گاهنامه‌ي خنجيلانه، متولد شده است تا باب تامل و انديشه ورزي را در ميان مربيان كودك و نيز علاقمندان و متخصصين امر بگشايد. خواننده‌ي عزيز و گرامي، نشريه‌اي كه پيش روي شماست، با هدف بالا بردن سطح علمي و كاربردي همكاران پيش دبستاني،برقراري ارتباط مفيد و موءثر بين آنان و ايجاد فضاي مناسب جهت رقابت و تعامل بين علاقمندان اين حوزه ، زير نظر گروه پيش دبستاني گروههاي آموزشي عمومي و كارشناسي پيش دبستاني و آموزش ابتدايي مديريت متبوع به طبع در مي آيد.

در اينجا لازم است از تمامي همكاران عزيزي كه در گروههاي سه گانه‌ي ادبي، روانشناسي و كاربردي، در جهت پربار نمودن پيش شماره‌ي نخست خنجيلانه، صميمانه ما را  ياري دادند تشكر و قدرداني نماييم.

از ساير همكاران و نيز علاقمندان و متخصصين امر انتظار همكاري و مساعدت مسؤلانه داريم. باشد كه در شماره هاي بعد در رفع نواقص و كاستي هاي اين شماره، همراه ما باشيد.تا خنجيلانه اي ديگر بدرود.

 

نشاني دفتر نشريه:

 

 

بانه: ضلع شرقي ميدان فلسطين، جنب    اداره ي پست ، ستاد گروههاي آموزشي عمومي- ' 4222192

فاكس: 4229325

 

 

  

گربه دانا

 

محمد مروتي

 

گربه بزرگي گربه كوچكي را ديد كه به دنبال دم خويش مي دود.از او پرسيد: چرا دم خودت را دنبال مي كني؟گربه كوچولو گفت: من شنيده ام كه بهترين چيز براي يك گربه شادي است و  شنيده ام كه شادي همين دم من است،‌به اين دليل دنبال دم خودم مي دوم و هر وقت آنرا گرفتم، شادي را صاحب خواهم شد.گربه بزرگ گفت: پسرم، من نيز به مشكلات دنيا توجه كرده ام؛ به نظر من هم شادمان دم من است چون متوجه شده ام كه هرگاه آنرا دنبال مي كنم از من مي گريزد و هر وقت سرم به كار خودم است و هر جا بروم، آن هم دنبالم مي آيد!

تاثیر کودکستان در سازگاری عاطفی کودک

 

گردآوری:خدیجه محمدی پور

 

هدف کودکستان قبل از هر چیزی،ایجاد سازگاری در کودک است.محیط کودکستان به کودک می آموزد که باید با کودکان دیگر بسازد و ضمن اینکه با آزادی عضو گروه میشود،بایدرعایت حال دیگران را نيز بکند.او محیط کودکستان را برای انجام اموری که درخانه مجاز است مناسب نمی بیند.مربی کودکستان از او انتظار دارد که بسیاری از مسائل خود را شخصا حل کندو بیشتر به خود متکی باشد.

اگر در خانه،استقلال فردی کودک به اندازه کافی رشد نکرده باشد،کودکستان می تواند در ایجاد این امر موثر باشد.مربی کودکستان ،مانند مادر،حساسیت زیادی به بعضی رفتارهای کودک نشان می دهد؛مثلا مربی،پاسخ مثبتی به داد و فریادهای کودک نمی دهد و در نتیجه او را مجبور می کند که در  رفتار خود تغییر قابل توجهی به وجود بیاورد.کودک نه تنها رفتار خود را با مربی سازگار می کند،بلکه سازگاری های بسیاری نسبت به همسالان خود نشان می دهد.

در صورتی که کودک نسبت به همسالان خود خشمگین شود و به آنها صدمه بزند مورد توجه مربی قرار نمی گیرد.بنابراین او تلاش می کند هر چه زودتر خود را با شرایط جدید سازگار کند و از این طریق تجارب جدید و ارزنده ای کسب کند.استفاده از وسایل بازی،کتابها و سایر چیزهای کودکستان که متعلق به همه است به کودک کم کم یاد می دهد که در منزل نیز بچه های دیگر را دربازیهای خود شریک کند و از هم بازی شدن با آنها لذت ببرد.

کودک برای بقای خود در کودکستان، برخی الگوهای رفتاری خود را تعدیل می کند و در این زمینه تغییرات عمده ای در رفتار خود به وجود می آورد.او باید با همسالان خود سازگار شود و روشهای جدیدی را در چگونگی ابراز عواطف و سازگار شدن با محیط به کار برد.گاه باید خشم خود را شدیداَ ابراز کند و گاه باید بکوشدکه با بعضی از کودکان دوست شود و روابط صمیمانه ای با آنها برقرار کند و خشم خود را مهار کند

 

منبع:

 

روانشناسی رشد نوشته پروین کدیور، ، حسین لطف آبادی

 

 

فوايد شناخت کودک

 

غریب صالحیان

 

ورود کودکانی با داشتن کمتر از6سال سن به مراکز پیش دبستانی اگرچه صحنه ای زیبا و دلپذیر را در پیش چشمان یک مربی به تصویر میکشاند و او خود را در موقعیتی مثبت می بیند، اما در واقع مربی را با دنیایی از وظایف و مشکلات روبه رو می کند که شاید کوتاهی در برخورد باآن، خساراتی جبران ناپذیررا به دنبال داشته باشد.او با کودکانی سر و کار پیدا می کند که شاید تا کنون برای آنان کوچکترین قدمی با توجه به تفاوتهای منحصر به فرد شان برداشته نشده باشد.

بعضی از آنان پر تحرک و پر تلاش اند و بعضی آرام و کم تلاش.بعضی خوش خواب و خوش خوراک ،برخی کم خواب و کم اشتها برخي عصبانی و زودرنج، بعضی خوشرو خوشحال و بعضی کم  رو  و خجالتی و...

از طرفی مراقبتهای اضافی و حساسیت بیش از حد و افراطی بعضی از والدین آنان، محیط را برای بسیاری از کودکان ناامن و مضطرب ساخته آنان را در برابر  هیولایی به نام «خطر» قرار داده که در واقع وجود خارجی ندارد، پس تغییر این موقعیت ها کار ی است کاملا دشوار و تصمیمی است محتاج آگاهی و بصیرت.

غالب تحقیقات و مطالعات روانشناسی از طرف صاحب نظران این رشته بر این نکته توافق دارند که شیوه ی برخورد با هر انسانی حتی بزرگسال با دیگری متفاوت است و بکار گیری شیوه ای واحد برای تربیت کودکی ممکن است برای دیگری زیان بار باشد.

تشویق ممکن است ابزاری برای تقویت رفتار مثبتی در کودکی باشد اما برای کودک دیگر شاید سبب گستاخی بیش از پیش  وی می شود. پس به طور یقین می توان گفت:«شناخت کودک، مهمترین  و اصلی ترین وظیفه ی یک مربی است».این شناخت، دو فایده مهم در بر دارد :

1-ارائه یک الگوی مناسب و طبیعی برای زندگی کودکان و از این طریق مربی می فهمد که در صورت انحراف از این الگوی مناسب چه وظایفی بر عهده دارد.

2- سهولت کار مربی: بدین معنی که او شیوه ی مناسب برخورد در برابر رفتار سر زده از کودک را بکار گیرد.

 در شناخت کودک بایستی به عوامل بسیاری توجه کرد از آن جمله :

الف)کودک نیازمند محبت است زیرا محبت در کودک ایجاد انگیزه میکند که در این رابطه می توان به تشویق کودکان ، دادن مسئولیت به آنان ،مشارکت آنها و توجه  به رفتارهای مثبت شان اشاره کرد.

ب)ایجاد عادات مطلوب و مفید در کودکان و از بین بردن عادات نا مطلوب که از آن جمله می توان به شناسایی حقوق کودکان ، آشنایی آنان با سلامت جسمانی و تشویق به پشتکار و استوار ساختن خواسته ها و اندیشه های نیک در آن ها را نام برد.

ج)شناسایی کودکان تیز هوش و همچنین کودکان منزوی و گوشه گیر.

د)افزایش عزت نفس کودکان و ایجاداسناد سازگار و از بین بردن اسناد ناسازگار،بدین معنی که در کودکان این حس را ایجاد نماید که آنان موفقیت های خود را به خود نسبت دهند و آن را حاصل تلاش و کوشش خود بدانند و شکست های شان را نتیجه ی عدم تلاش و سعی خود و بر این باور یقین آن ها استوار گردد که فعالیت و تلاش بیشتر می تواند شکست ها را پله و تجربه ای برای رسیدن به پیروزی تلقی نماید. اسناد سازگار  همچنین این حس را که موفقیت مرهون شانس و شکست نشانه ی بی عرضه گی و ناتوانی است در آنان از بین مي برد.

 

 پانویس:

 جزوه ی روانشناسی رشد/ صلاح صوفی

   روانشناسی عمومی/ دکتر حمزه گنجی

      روانشناسی تربیت کودک/ عبدالعظیم کریمی

 

                                      

کودک وبازی

 

ثريا لطفي اقدم

 

انسان نیاز به حرکت وجنبش دارد وبازی بخش مهمی از این نیاز است.هر فرد برای رشد ذهنی واجتماعی خود نیازمند اندیشه وتفکر است وبازی خمیرمایه این تفکرواندیشه است.

آمادگی جسمی وروحی برای مقابله با مشکلات، بخشی از فلسفه بازی کودکان است.بنابراین هر چه بازی گسترده تر، پیچیده تر و اجتماعی تر باشد، کودک از مصونیت روانی بیشتری برخوردار می شود.

کشف دنیای اطراف، بخش دیگری از فلسفه بازی است که کودک حس کنجکاوی خود را از این طریق ارضا می کند.بازی، تن وروان کودک راواکسینه می کند.مسئولیت های اجتماعی واقتصادی راکه درآینده باید به دوش کشد به او   می آموزد.

 

کودک با بازی کردن موقعیتی به دست می آورد تااعتقادات،احساسات ومشکلات خودراشناسايي کند،ومهارتهای زندگیش را بیاموزد.رابرت وایت می گوید:ساعات زیادی را که کودکان صرف بازی            می کنند،نمی توان به هیچ وجه تلف شده تلقی نمود.بازی ممکن است شادی بخش باشد.ولی در دوران کودکی یک کار جدی است.بدون تردید بازی بهترین شکل فعالیت طبیعی هر کودک محسوب می شود.

بازی،دنیای کودکان است؛با دنیای کودکان بازی نکنید.

نیازهای اساسی کودکان

 

جمال رسول زاده

 

 مربیان آمادگی،مدیران  و سایر عوامل اجرایی مهد کودک ها،کودکستان ها و آمادگی ها به منظور آماده سازی و فراهم آوردن محیطی مطلوب جهت کودکان باید با نیازها، ویژگی و علایق خاص هر دوره از سنین کودکی آشنا باشند تا بتوانند کودک را مشتاق یادگیری کرده و او را در جستجوی تازه هاو کشفیات فعال نماید.امروزه آموزش برای کودکی که احتیاجات اساسی او ارضا  نشده است موثر واقع نخواهد شدواین امر به خصوص در باره کودکانی که رشد کافی برای غلبه بر مشكلات و نا کامی های خود ندارند بیشتر با واقعیت منطبق است.

نیازهای اساسی کود کان عبارتند از:

1-نیازهای بیو لوژیک یا زیستی از  قبیل احتیاج به غذا،آب،استراحت وفعالیت .

2- نیازهای اجتماعی و شخصیتی که از اجتماع آموخته است و اثر پایداری بر نیازهای رشد ونموی کودک دارد

بلر،احتیاجات اساسی واجتماعی فرد رابه شرح زیر بیان داشته است

1-نیاز به مقام ومو قعیت اجتماعی: هر کودک می خواهد  دیگران را بشناسدودیگران نیز او را بشناسند به او توجه کنند  وخواهان احترام وارزش  از سوی والدین ،معلم وهمسالان خود است.

2-نیاز به امنیت  خاطر :کودکان  مشتاق دوام و ثبات زندگی خویش هستند.  دوست دارند  زندگی  با ثبات و بدون  دغدغه ای را داشته باشند مثلا در مورد وضعی که در گروه خود دارند یا اضطراب و استرسی که از امتحان دارند موقعیت  ناگواری را برای  آنان ایجاد می نمایندُ

3-نیاز به محبت: هر کس در جستجوی عشق ومحبت است  و کودکان بیش از دیگران طالب محبت و دوستی هستند معلمی که دانش آموز  یا نو آموز خود را دوست بدارد موفق خواهد بود  و کودکی که احساس کند  که معلم او را دوست ندارد مشوش وبی قرار است

4-نیاز به استقلال: کودکان مایلندکه مسئولیت انتخاب راهی را که مناسب ودر خور  استعداد هایشان است شخصا بر عهده گیرند و انتخاب نمایند  ومعلم دانا       می کوشد با ایجاد موقعیت های مختلف کلامی و غیر کلامی فرصت های مناسبی را برای ارضا این  کودکان ایجاد نماید این احتیاجات اصلی را می توان با آگاهی لازم و مهارت در ایجاد  نگرش های جدید وروابط  صمیمی که نماینده ی سازمان  رضایت بخشی از تجارب است ارضا نمود.وجود این احتیاجات نتیجه ی  تعامل  ساختمان فرد و جریانات اجتماعی و ماهیت  تجارب  کودک است ومربیان  محترم با تامل وتوجه  به این نیازها  میتوانند  بسیاری از  مشکلات  کودکان را  حل  نمایند  .

             

منبع:

شکوه نوابی نزاد/ راهنمایی و مشاوره

 

نکاتی در موردتب کودکان

 

دکتر منصور کریمی

دمای طبیعی بدن در افراد بالغ 37 درجه سانتی گراد است.این رقم با اندازه گیری دمای زیر بغل در بیش از یک میلیون نفر به دست آمده است و حرارت بدن اطفال معمولا بالاتر از حرارت بدن افراد بزرگسال است. همچنین درجه حرارت بدن در اوقات مختلف شبانه روز تا 67/1درجه سانتی گراد نسبت به حرارت طبیعی بدن می باشد.از این رو به جای یک رقم واحد 37درجه یک محدوده دمایی(1.6 ± 37) درجه سانتی گراد برای حرارت طبیعی بدن در نظر گرفته می شود و تب نیز به معنای بالاتر بودن درجه حرارت بدن از این محدوده طبیعی می باشد.برای تشخیص تب استفاده از دما سنج لازم و ضروری است .بهترین راه اندازه گیری تب در کودکان استفاده از دما سنج  مقعدی می باشد که نسبت به سایر روشها (زیر زبانی و زیر بغل و...)عدد صحیح تری نشان می دهد.درجه حرارت مقعدی بالاتر از 38درجه به عنوان تب تلقی می شود.جهت برطرف نمودن تب،بایستی عامل تب را شناسایی کرد.

در کودکان پایین تر از3 ماه در صورت ابتلا به تب بایستی تحت نظر پزشک قرار بگیرند.پزشکان اکثرا در تب خفیف هیچ درمانی را توصیه نمی کنند.اول آنکه تب یک علامت تشخیص است و با از بین بردن تب احتمالا مانع تشخیص یک بیماری شود.دوم آنکه تب سیستم دفاعی بدن است و شرایطی را در بدن ایجاد می کند که در این شرایط عوامل بیماریزا قادر به زنده ماندن نیستند.روشهای غیر دارویی برای پایین آوردن دمای بدن شامل دادن مایعات خوراکی و در آوردن لباسهای اضافی کودک می باشد. در دمای بالاتر از 40 درجه استفاده از حمام آب ولرم می تواند به کاهش حرارت بدن کمک کند اما استفاده از الکل و یا حمام یخ توصیه نمیگردد.داروی استامینوفن از پر مصرف ترین داروها در درمان تب است ایبو پروفن  هم منجر به کاهش تب میگردد

  آسپرین اگر چه در پایین آوردن حرارت بدن موثر است ولی به علت خطر ایجاد سندرم ری  در افراد زیر 16 سال توصیه نمیگردد این سندرم بیماری حاد و بالقوه کشنده است به همین دلیل امروزه از داروی آسپرین به عنوان تب بُر در اطفال کمتر استفاده میشود پس در هر حال در هر یک از موارد زیر بايد پزشک مراجعه نمود:

1- نوزادان زیر 3 ماه

2- وجود علایم دیگر  غیر از تب مانند گلو درد

3- بالا ماندن دمای بدن به مدت چند روز و عدم  درمان با استفاده  از دارو های ضد تب  یا تب بر ها.

 

 

طرح سنجش اندامهای بدن

 

آرزو عثمانی

راهکارهای مربوط به برتری سازی و تقویت اندامهای بدن از نظر چپ یا راست بودن.

این طرح جهت تشخیص و تقویت اندامهای متفاوت با هم               می باشد.با استفاده از وسایل مختلف از قبیل:زیبا بین برای سنجش چشم. یک زنگ کوچک یا موبایل اسباب بازی برای سنجش گوش وتوپ ،برای سنجش دست وپا،اندامهای متفاوت با هم( چپ یا راست) تشخیص داده می شود.

سپس اندامی را که بااندامهای دیگر از نظر چپ یا راست بودن تفاوت دارد تقویت کرده تا هماهنگی در بین تمام اندامها به وجودآیدومشکلات خواندن و نوشتن ودقت دردیدن ومشاهده کردن درنوآموزان برای کلاس پیش از دبستان ودوره ابتدایی بر طرف شود.

 

بررسی تاثیر دوره پیش دبستانی در پایه اول در مصاحبه با دو تن از معلمان پایه اول

 

خانم ژیان ظاهری، جناب عالی به عنوان معلم پایه اول نظرتان را در مورد دوره پیش دبستانی بیان نموده و بفرمایید آیا واقعا گذراندن دوره پیش دبستانی لازم است؟

خانم ظاهری:  به نظر من آمادگی لازم است. چون برای پایه اول پیش نیاز می باشد.به خصوص در منطقه ما که منطقه ای دو زبانه است برای یاد گیری بعضی از مفاهیم خصوصا در موردی که نو آموزان والدین آنها سواد آنچنان نداشته باشد دوره آمادگی مفید می باشد.

2-با توجه به تجربیات شما دانش آموزانی که دوره آمادگی را گذرانده اند نسبت به آنهایی که این دوره را طی نکرده اند  چه تفاوتی دارند؟

خانم ظاهری:دانش آموزانی که آمادگی را گذرانده اند یادگیری شان نسبت به مسائل درسی بیشتر است که این مورد بیشتر در بعضی از کودکان صدق میکند  در صور تیکه بعضی از کودکان نیز هستند که بدون گذراندن این دوره هم میتوانند  مطالب درسی را درک کنند ولی اگر در کلاس آمادگی شرکت کنند بازدهی کاری بیشتری خواهند داشت.

3-به نظر شما کار گروهی  برای بچه ها مفید تر است یا فردی؟

خانم ظاهری:به نظر من کار گروهی بستگی به دانش آموزان  دارد که اکثرا دوست دارند کار گروهی  انجام دهند  و بعضی دوست دارند کار  فردی انجام دهند.

.1-آقای مسعود امین پور ،نظر تان  در مو رد آمادگی دو ساله چیست؟

آقای امین پور:به نظر من دو سال گذراندن دوره آمادگی برای کودکان بسیار سخت و مشکل می باشد  و کودکان را از مدرسه زده می کند .

2- نظرتان را در مورد تاثیر دوره آمادگی بر پایه اول بفرمایید؟

آقای امین پور:در دوره آمادگی اگر مربیان بتوانند نیاز های کودکان را برآورده کنند و بتوانند محیط مدرسه،حیاط مدرسه، استفاده درست از وسایل مدرسه، استفاده صحیح از توالت ها  و انجام کارهای شخصی را به نو آموزان یاد بدهند و آنها می توانند در پایه اول  که وارد مدرسه شدند بسیاری از مشکلات خود را حل کنند بدون اینکه به کسی وابسته باشند .

3-به نظر شما دانش آموز انی که دوره آمادگی را طی کرده اند نسبت  به دیگران چه تفاوتی دارند؟

آقای امین پور:آنها در کلاس زودتر به مطالب درسی می رسند و در جواب دادن سریع تر هستند مثلا در رنگ آمیزی کردن و یا حتی شیوه ی به  دست  گرفتن مداد.

4- نظرتان را در مورد تاثیر دوره ی آمادگی بر روحیه ی دانش آموز و یا بر زبان آموزی چیست؟

 آقای امین پور:بستگی به خود مربی دارد که  بتواند تا چه اندازه تاثیر گذار باشد و مطالب و مفاهیم را به کودکان بیاموزد ،البته ما مشاهده کرده ایم که از نظر گفتاری – نوشتاری تا حد زیادی موفق بوده اند.

5-آیا خودتان فرزندی دارید که دوره ی آمادگی را گذرانده باشد؟به نظر شما این دوره چه تاثیری داشته است ؟

آقای امین پور:بله من دختری دارم  که در حال حاضر در مهد کودک  بهزیست  است که از نظر حرف زدن ،شعر خواندن ،نقاشی کردن و... پیشرفت زیادی داشته ولی در بعضی از موارد مقداری شلوغ شده و حرف شنو نیست.

مصاحبه از::لیلا  ساعدی ،لیلا لطفی ا قدم.

 

اهمیت گواش در نقاشی کودکان

 

خدیجه محمدی پور

یکی از ابزارهایی را که می توان برای نقاشی کودکان به دلیل ارزان بودن و در دسترس بودن، درنظر گرفت ،گواش    می باشد.برای کار با گواش باید از آب استفاده کرد و آن را نباید خیلی رقیق کرد،البته اگر خیلی غلیظ باشد ممکن است بعد از خشک شدن رنگ ترک بخورد.

با تمرین و تکرار، می توان غلظت مناسب را به دست آورد.کودکان با استفاده از گواش می توانند رنگهای ترکیبی را بدست آورند.رنگ گواش براحتی  از دستها و لباس کودکان پاک میشود.شما مربی گرامی گواش را با اندکی هزینه تهیه و در اختیار کودکان قرار دهید.

 

 

طرز تهیه گواش

 

موادلازم

1--ورق ژلاتین 1 قسمت

2-آب    25 قسمت

3-پودر رنگ به مقدار لازم

  ژلاتین را در آب، خوب به هم زده و سپس پودر رنگ را اضافه میکنیم تا خمیر روانی به دست آید که می توان در یک ظرف سربسته آن را نگهداری و بموقع دراختیار کودکان قرار داد.اگر مقدار ژلاتین کم باشد رنگ به راحتی از روی کاغذ پاک میشود و اگر هم زیاد باشد ترک میخوردو لایه می بندد با کمی تمرین می توان تناسب لازم را بدست آورد.

 

      

                                                 چند فعالیت جنبی

روز بارانی:

مواد لازم:گواش،ورقه. A4 موقعیت:روز بارانی.

ابتدا به دلخواه به بچه ها ورقه می دهیم تا به دلخواه نقاشی با گواش بکشند.بعد از خشک شدن، نقاشی را جلوباران قرار می دهیم .بعد از آن نقاشی را که کشیده اند عوض شده است.

 

روز آفتابی:

مواد لازم:مقوای رنگی ،تلق یا زر ورق.

برروي مقوای رنگی شکل عینک را گشیده در اختیار بچه ها قرار داده تا شکل عینک را در می آورند وبعد با تلق یا زرورق شیشه های آن را درست می کنندوبعد به آن وصل میکنند و با زر ورق 7رنگ دیده می شود.

نفس کشیدن:

 

به هر کدام از بچه ها یک توپ یا بادکنک در اختیارشان قرار می دهیم وبعد از پر کردن هوا متوجه می شوند که توپ یا بادکنک پر از هواشده روبروی دستهای همدیگر هوا را خالی می کنند تا هوا را احساس کنندوقتی نفس میکشیم داریم هوامی چشیم  .     

                                                                                                                                                                                                                                                           

م . ش . م . ئايسان

ادبيات كودكان واگويه اي است از آرزوهاي كودكان با كلامي كودكانه وبا ذهنيتي كنجكاو وخلاق واز همه مهمتر سپردن خويش به نجواي كلام با ضرب آهنگي موزون در تمامي بخشهاي كودكان .

گفتن از ادبيات كودكان ،امروزه دغدغه انديشمندان روانشناس وكلام پرداز است . مقوله اي است كه هر آن كس در خويش نبوغي مي بيند سعي در پر بار كردن اين بخش از ادبيات مي نما يد چرا كه درو نمايه اي دارد از سرشت پاك انساني ، به دور از هر آن چه پليدي است . هر آنچه هست لطافت است وزيبايي، مهر مادرانه، غزل سرايي كودكانه ،پر گشودن با بالهايي معصوميت ونهايتا ساختن دنيايي با آدمهايي كه هر يك در خويش اكسير داستان هاي مادر بزرگ را خواهند داشت .

انديشه ي اين آدم ها فراخ تر از    پهنه ي بيكران دريا مي شود .

به نسبت ديگر شاخه هاي ادبيات ، اگر در اين پهنه قلم فرسايي كمتر است شعر سرايي كمتر است نه از آن روست كه ادبيات كودك وجهان كودك بهايي ندارد بلكه ازآن روست كه به زبان كودك سخن گفتن نبوغ   مي خواهد .

هرگز مادر جواني راقصه گوي شبانه كودكش نخواهيد يافت مگرباكتابي دردست .اما درانديشه هاتان هرگز مادر بزرگي نخواهيد يافت كه ازروي كتاب براي نوادگانش قصه بخواند .نبوغ پيرزن درمهارت هاي زباني و كلامي  وتجربه هاي روان شناسانه ي اوست كه ازپس عمري تجربه آموخته است .واورابه محبوبيت مادربزرگ ارتقامي مي دهد .وهستند كساني كه كودكانه مي  نويسند .كودك هستند  وگاه كودك بزرگ مي شوند وميتوانند تا ابديت پاك وجاودانه بمانند.    

ادبيات كودكان كرد،سواي فو لكلور كودكانه باكاستي هايي دست به گريبان است و ادبيات اين خطه بيشتر مردانه وكودك در جايگاه خود نيست .كودك مرد فرداست اماهرگز نتوانسته است كودك امروز باشد براو هر آنچه به نام ادبيات كودك تحميل شده است داستان ها واشعاريست بانصايح پدرانه با آموزه هايي ازبايدها و نبايدها ، كودكاني كه با دنياي خويش بيگانه اند شايد استدلالهايشان ناقص و ناكارآمد باشد.

گفتن از كمبودها و كاستيها سفتاريست بيحاصل،  چاره جويي و ارائه ي راهكارهاي نتيجه بخش خردمندانه تر است.

 

 

 

 

 

 

 

به اطلاع كليه ي علاقمندان  مي رساند.

به زودي پيش شماره ي گاهنامه ي علمي كاربردي خنجيلانه(كاري از گروه پيش دبستاني ) بامباحث روز پيش دبستاني منتشر خواهد شد .

ماآمدیم.

به اطلاع كليه ي علاقمندان مقطع پيش دبستاني مي رساند كه اين وبلاگ از طرف سرگروه هاي پيش دبستاني بانه كه در محل ستاد گرو ههاي آموزشي عمومي مستقر است، افتتاح شده و از همه دوستان و علاقمندان اين مقطع مي خواهد تا در اين راه پر خطر و مهم كه همانا پرورده كردن هرچه بهتر نونهالان اين مرز و بوم است ، ما را ياري نماييد.

با آرزوي توفيق براي همه